Watermerken zijn verdikkingen en/of verdunning in het papier van de postzegel aangebracht om het maken van vervalsingen te bemoeilijken. In de meeste catalogi staat aangegeven wanneer een zegel een watermerk heeft of kan hebben. Soms zijn zegels met én zonder watermerk uitgegeven. Daarom is het handig om te kunnen zien of de postzegel wel of geen watermerk heeft.

Soms is een watermerk bij de zegel direct zichtbaar. Het kan ook voorkomen dat dit niet direct zichtbaar is. Mede doordat sommige zegels slechts een gedeelte van het watermerk hebben (doordat het watermerk in het vel zegels is geplaatst, in plaats van op iedere zegel apart) Er zijn verschillende manieren om te controleren of de zegel een watermerk heeft. Soms als ze van dik papier zijn en er is veel reliëf, kunt u het watermerk voelen of zien door de zegel tegen een fel licht in te houden of tegen een zwarte ondergrond te houden. Als dit het niet goed zichtbaar maakt kunt u ook gebruikmaken van hulpmiddelen. Veel gebruikte hulpmiddelen zijn:

  • wasbenzine
  • watermerkzoekers met inktzakjes
  • watermerkzoekers werkend met lichtinval

Wasbenzine

Is de zegel van wat dunner papier, dan is het contrast vaak wat minder groot en is het moeilijker om te zien. Een veel gebruikte methode is bijvoorbeeld de zegel in een zwart bakje te doen en er een druppel wasbenzine op te doen. Dan zet het reliëf wat uit en is het watermerk gemakkelijker te zien. We raden echter aan altijd goed op te letten of dit voor de zegel geen beschadigingen oplevert. Bij sommige zegels kan dit namelijk voor een chemische reactie zorgen die de zegel beschadigt. Bijvoorbeeld dat de inkt van de zegel vervaagt of uitloopt.

Watermerkzoekers met een inktzakje

Daarom zijn er ook verschillende watermerkzoekers te verkrijgen waar de zegel niet word blootgesteld aan een mogelijke chemische reactie. Bijvoorbeeld een zakmodel die werkt met een inktzakje. De zegel wordt samen met het inktzakje geklemd tussen de watermerkzoeker, waardoor in het inktzakje relief verschil zichtbaar maakt. Dit kan soms aardig wat spierkracht vergen, zeker bij een zegel waar het relief verschil niet zo groot is. Het voordeel is natuurlijk wel, dat het een makkelijk mee te nemen watermerkzoeker is, die geen gebruik hoeft te maken van elektriciteit.

Watermerkzoekers werkend met lichtinval

Er zijn ook watermerkzoekers die werken met verlichting en druk. Hoewel vaak hoger in prijs, werken ze ook vaak gemakkelijker. Wanneer u veelvuldig gebruik maakt van een watermerkzoeker, kan dit het verschil in prijs wel waard zijn. Het licht is vaak in verschillende felheden te zetten en ook de druk kan worden opgevoerd door een handel of schroef. Omdat u de druk niet zelf hoeft te behouden, kunt u het watermerk op uw gemak bekijken. Deze modellen werken op batterij of lichtnet met een adapter. Doordat deze met licht en druk werken, worden andere afwijkingen zoals reparaties of plakrestjes ook gezien. Deze kan dus ook echt worden ingezet voor het herkenning van bijvoorbeeld reparaties. Houd er alleen wel rekening mee dat dit het beeld, wat betreft het watermerk kan beïnvloeden.